Het devies ‘leef!’ is een logisch uitvloeisel van het concept uitverkorenheid. Nogmaals het predikaat uitverkorenheid houdt geen hoogmoed in, of narcisme, of egocentrisme. Het staat, integendeel, voor dienstbaarheid, altruïsme en bescheidenheid. Het is een werkzaam tegengif voor exclisivisme.

Bovendien is, zoals gezegd, uitverkorenheid bepaald niet exclusief gebonden aan de jood. De kwalificatie is bereikbaar voor alle mensen van goede wil. Als volk past de joden het predikaat ‘uitverkoren’, omdat het als eerste de voorwaarden die eraan verbonden waren accepteerde.

Herman M. van Praag, God en Psyche, p. 345/6

Het Bijbels waardesysteem stelt de waarde en de waardigheid van het individu centraal. Het is een systeem dat ontwikkeld werd in een tijdperk waarin een galerij van goden over de mensheid heerste; goden die onderling verwikkeld waren in zeer wereldse intriges en die in volstrekte willekeur over het lot van de mensen beschikten. De menselijke heersers waren nauwelijks beter. Hun onderdanen waren merendeels rechteloos, machteloos en werden behandeld als quantité négigable.

Ik koester grote waardering voor het ethisch genie van de opstellers van dit waardesysteem.

Herman M. van Praag, God en Psyche, p. 341

44

U denkt toch niet dat al die experimenten waarin wordt aangetoond dat het bewustzijn niets heeft in te brengen, gedaan kunnen worden met bewusteloze patiënten?

Antonio Damasio

IN: Filosofie magazine, 2012, 20-7/8, p. 87

Macht is de taal van de doelmatigheid, poëzie de taal van verwondering.

Abraham Joshua Heschel God zoekt de mens, p. 327

Het is geen nuttigheid die wij zoeken in religie, maar eeuwigheid. De toetssteen voor religie is niet de vraag of zij overeenstemt met ons gezonde verstand, maar of het verenigbaar is met ons gevoel voor het onuitsprekelijke. Het doel van religie is niet om de behoefte te scheppen om doeleinden te dienen die anders niet bij ons zouden zijn opgekomen.

Abraham Joshua Heschel God zoekt de mens, p. 327

To see a world in a grain of sand

And a heaven in a wild flower,

Hold infinity in the palm of your hand

And eternity in an hour.

William Blake

IN: Herman M. van Praag, God en Psyche, p. 309/10

Het God-concept wordt op metaforische en indirecte wijze manifest in de meest nobele, de meest creatieve en sublieme aspiraties en intenties die een mens in zijn beste momenten genereert.

IN: Herman M. van Praag, God en Psyche, p. 318

Een mens die niet over de grenzen van het intellectueel bereik heen kan reiken, leeft een verarmd bestaan. Het leven heeft meer te bieden dan wat met het verstand bereikbaar en denkbaar is.

Herman M. van Praag, God en Psyche, p. 309

Vrouwen hebben niet genoeg fantasie om te liegen, maar door de feiten te verdraaien stichten ze vaak meer kwaad dan de ergste leugenaar.

Heinrich Heine

Na de vette koeien komen de magere, en na de magere komt er niets meer.

Heinrich Heine

Het baren van een kind is een mysterie. Het doden van miljoenen is slechts een vaardigheid. Het ligt niet helemaal in de macht van de menselijke wil om leven te verwekken.het ligt volledig in de macht van de menseljke wil om leven te vernietigen

Abraham Joshua Heschel, God zoekt de mens, p. 272

Waar ligt in deze zaak mijn sympathie? Ik draag, … een januskop. De gelovige kant van mijn persona kent sympathie voor de creationistische gedachte. Ik kan dat niet ontkennen. De scheppingsmythe is mij dierbaar. Er ligt de idee in besloten van een instantie die symbool staat voor pure en onbegrensde creativiteit. Voor die romantische idee sta ik open. De redelijke kant van mijn wezen kan daar niets mee. Sterker nog, zij beziet dergelijke speculaties met onbegrip, maar heeft anderzijds geen enkele behoefte haar gelovige tegenhanger te ontmoedigen of te desavoueren. Existentiële paradoxen – en zo mag men deze dubbelheid toch wel noemen – geven een leven diepgang en voeden creativiteit.

Herman M. van Praag, God en Psyche, p.134

Wat er op het spel staat in de competitie, is niet wie de ander zal verslaan, maar wie de natuur zal verslaan.

Roland Barthes, 1915-1980. IN: Filosofie Magazine 2012, 7/8, p. 06

‘Aandachtig niet denken ‘ is buitengewoon bewerkelijk en dat is vermoedelijk ook de reden dat het terecht populaire mindfulness niet niet minddemptiness genoemd wordt. Voor dit type mentale inspanning hoef je niet altijd een oosterse leraar te zoeken. Je kunt heel goed de geschriften van de dertiende-eeuwse mysticus en filosoof Meister Eckhart meenemen op vakantie naar India. Diens uitdrukkingen ‘leeg staan naar de wereld’, ‘woord- en beeldloos bij de dingen staan’ duiden allemaal op dezelfde poging om maagdelijk en zonder enig vooroordeel in de wereld te kunnen staan. ‘Gelassenheit’ en ‘Abgeschiedenheit’ zijn maar enkele westerse equivalenten voor oosterse vormen van verlichting, er zijn er nog veel meer. Maar of je nu een oriëntaalse of een occidentaalse coach neemt, dit soort geestelijk stretchen is buitengewon goed voor de mental fitness.

René Gude IN: Filosofie Magazine, 2012, 20-7/8, p. 25

Het omschrijven van het recht als datgene wat het waard is gedaan te worden voor zichzelf, is het omschrijven van de beweegreden, niet van de bedoeling. Het is juist het tegenovergestelde: anders dan in het spel wordt het goede nooit voor zichzelf gedaan, maar met een bedoeling.

A.J  Heschel, God zoekt de mens, p. 280

Oneindig zijn onze daden, maar begrensd is onze wijsheid…

Onbeperkte verantwoordelijkheid zonder onbeperkte wijsheid en onbegrensde macht is onze ultieme belemmering…

De ontologie, de zijnsleer, onderzoekt wat bestaan is. Wat betekent het om te doen? de religieuze geest onderzoekt wat doen is. Wat betekent het om te doen?

Eén daad van een enkeling kan het lot van de wereld beslissen. ‘Als hij één goede daad verricht, is hij gezegend, want hij beweegt de weegschaal zowel voor zichzelf als voor de hele wereld naar de kant van de verdienste. Als hij één overtreding pleegt, wee hem, want hij beweegt zichzelf en de hele wereld naar de kant van de schuld.’

Citaat: Leviticus Rabba 31,4

Abraham Joshua Heschel, God zoekt de mens, p. 270/1

Een Engelsman bemint de vrijheid als zijn wettige gade: bijzonder galant doet hij niet, maar als iemand haar te na komt, verdedigt hij haar. Voor de Fransman is de vrijheid als een maîtresse, voor wie hij tot alle mogelijke dwaasheden bereid is. En een Duitser houdt van de vrijheid als van zijn oude grootmoeder: het mens zit in een hoek en hij hoeft zich niets van haar aan te trekken.

Heinrich Heine

Om kort te gaan, religieuze ontvankelijkheid is niet het toevallige product van een disfunctionerend hersencircuit. Religiositeit komt voort uit een psychologische behoefte. Die behoefte kan bevredigd worden, doordat bepaalde hersencircuits tot ontwikkeling zijn gekomen. Die circuits ontwikkelen zich bij de gratie van een behoefte en niet omgekeerd. De behoefte ontstond niet als een gevolg van disfunctionerende hersencircuits. ‘Psychology drove biology’

Het bestaan van de ‘religieuze circuits’ in onze hersenen duidt erop dat religieuze ontvankelijkheid een authentiek, en voornaam bestanddeel is van het menselijke bestaan. Het kreeg met recht een stevige biologische verankering die erfelijk werd vastgelegd. De neurobiologische bevindingen loochenstraffen de opvatting dat religiositeit een atavisme is, een primitieve misinterpretatie van een abnormale ‘brain state’.

Herman M. van Praag, God en Psyche, p. 103/4

Door macht uit te oefenen onderwerpen wij een wereld, die we niet zelf hebben gemaakt, aan onze wil en vallen we gebieden binnen die ons niet toebehoren.

Abraham Joshua Heschel, God zoekt de mens, p. 271

Ik zou niet graag willen beweren dat vrouwen geen karakter hebben – integendeel, ze hebben haast elke dag een ander karakter.

Heinrich Heine

Ein solcher Mensch ist so einwillig mit Gott, daß er alles das will, was Gott will und in der Weise, wie es Gott will. Und darum, da Gott in gewisser Weise will, daß ich auch Sünde getan habe, so wollte ich nicht, daß ich sie nicht getan hätte, denn so geschieht Gottes Wille “auf Erden”das ist in Missetat, “wie im Himmel”, das ist im Rechthandlen. In solcher Weise will der Mensch Gott um Gottes willen entbehren und vom Gott um Gottes willen geschieden sein, und das ist allein rechte meiner Sünden; so ist mir die Sünde leid ohne Leid, wie Gott alles böse leid ist ohne Leid. Leid und das größte Leid habe ich wegen der Sünde – denn ich täte um alles, was geschaffen oder erschaffbar ist, auch wenn es in Ewigkeit tausend Welten geben könnte, keine Sünde -, jedoch ohne Leid; und ich nehme und die Leiden in und aus Gottes Willen. Solches Leid ist allein vollkommenes Leid, denn es kommt und entspringt aus der lauteren Liebe, der lauterste Güte und Freude Gottes. So wird wahr, was ich in diesem Büchlein gesprochen habe: daß der gute Mensch, insoweit er gut ist, in das ganze Eigensein der Gutheit selbst, die Gott in sich selbst ist, eintritt.

Meister Eckhart

IN: Meister Eckhart, Deutsche Predigten und Traktate, p. 110-111

Gustav Janouch vroeg: “Wat noemt u zonde?”, waarop Franz Kafka antwoordde: “Zonde is het terugdeinzen voor de eigen roeping.

IN: Gerard Visser, Niets cadeau. Een filosofisch essay                                                              over de ziel, p. 110

Grafschrift

Ik moet ook

altijd alles

alleen

doen.

Wim Brands

IN: Hollands Maandblad, 2012-5, p. 24

Ik repliceer, de hemel beware je als je voor het handhaven van menselijke waarden alleen op de mens moet vertrouwen.

Herman M. van Praag, God en Psyche, p. 69

Ziekte, met name psychiatrische ziekte, kan de mens doen uitstijgen tot ver boven zijn gebruikelijke niveau. Het abnormale kan boven-normaal zijn. Job is daarvan een schitterend voorbeeld.

Herman M. van Praag, God en Psyche, p. 84